Việc một startup Việt
sau khi gọi vốn ngoại trở thành doanh nghiệp FDI không phải câu chuyện mới mẻ.
Cốc Cốc, Vntrip, Huy Việt Nam, The KAfe, Wrap & Roll… là những ví dụ điển
hình.
Một trong những thông tin
được quan tâm nhất trong cộng đồng startup những ngày gần đây là việc nhà sánglập kiêm CEO Đào Chi Anh của thương hiệu ẩm thực The KAfe tuyên bố trên trangcá nhân về việc cô đã rời khỏi vị trí CEO kể từ ngày 25/10.
The
KAfe đã trở thành doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài
Động thái nói
trên diễn ra sau đúng 1 năm kể từ khi startup này công bố huy động được 5,5
triệu USD từ nhà đầu tư nước ngoài và diễn ra cùng thời điểm với việc The KAfe
tiến hành tăng vốn điều lệ từ 16 tỷ đồng lên 224,8 tỷ đồng và chuyển đổi thành
doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài.
Tuy nhiên
thực tế thì The KAfe đã trở thành doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài từ 1 năm
trước. Theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thay đổi lần 7 cấp ngày
1/10/2015, The KAfe đã được sở hữu 100% bởi Kafe (Hong Kong) Limited.
Cách thức này
cũng được áp dụng với một chuỗi ẩm thực khác là Huy Việt Nam, doanh nghiệp sở
hữu chuỗi nhà hàng Món Huế, Phở Ông Hùng và startup về du lịch Vntrip.vn.
Theo đó, công
ty Huy Việt Nam được sở hữu 100% bởi công ty Huy Vietnam (Hong Kong) Limited;
Vntrip được sở hữu bởi công ty Cty TNHH One Strip OTA.
Chuỗi ẩm thực
Wrap & Roll sau khi nhận vốn đầu tư từ Mekong Capital cũng trở thành doanh
nghiệp FDI với việc công ty Inquisity Pte Ltd có trụ sở tại Singapore sở hữu
78,3% cổ phần. CEO Nguyễn Thị Kim Oanh vẫn giữ lại 20,58% cổ phần.
Tương tự,
Công ty Cốc Cốc – chủ quản của công cụ tìm kiếm và trình duyệt Cốc Cốc – cũng
đang do công ty Singapore Coc Coc Pte Ltd sở hữu 99,75% vốn.
Như vậy, việc
một startup Việt sau khi gọi vốn ngoại trở thành doanh nghiệp FDI không phải
câu chuyện mới mẻ.
Đằng
sau câu chuyện đó là gì?
Có thể thấy,
trong mô hình này, các công ty Kafe (Hong Kong) Limited và Huy Vietnam (Hong
Kong) Limited đóng vai trò là công ty trung gian nhận vốn từ nhà đầu tư rồi rót
vốn vào các pháp nhân trực tiếp vận hành hoạt động kinh doanh tại Việt Nam.
Hong Kong và
Singapore vẫn được đánh giá là các thiên đường thuế trung chuyển dòng vốn từ
nhà đầu tư vào doanh nghiệp Việt Nam. Không chỉ thế, tại khu vực Đông Nam Á,
quốc đảo sư tử cũng được cho là một trong những quốc gia lý tưởng nhất để khởi
nghiệp nhờ vào môi trường kinh doanh thân thiện, thị trường minh bạch, tài sản
sở hữu trí tuệ được tôn trọng và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tốt.
"Bán
mình" là một trong những lựa chọn của người sáng lập khi bắt đầu ý tưởng
startup. Dù sau đó người sáng lập có ở lại với doanh nghiệp hay không thì các
nhà đầu tư cũng yêu cầu một cơ sở pháp lý gọn gàng. Hiện nay, mở công ty tại
Singapore thậm chí còn trở thành thành tiêu chuẩn của một số quỹ đầu tư ngoại
khi lựa chọn dự án khởi nghiệp. Vì thế, việc thành lập pháp nhân ở các nước này
để rót vốn về đơn vị kinh doanh tại Việt Nam đã trở thành một làn sóng trong
cộng đồng startup.
Với những
trường hợp trở thành doanh nghiệp FDI sau khi gọi vốn thành công như The KAfe,
các cổ đông sáng lập của startup có 2 lựa chọn: hoặc bán hết cổ phần cho nhà
đầu tư nước ngoài, hoặc hoán đổi cổ phần để sở hữu cổ phần tại pháp nhân thành
lập ở nước ngoài (hiểu nôm na là đầu tư ra nước ngoài).
Tuy nhiên,
theo các quy định hiện hành tại Việt Nam thì việc đầu tư vốn ra nước ngoài
không hề đơn giản, đặc biệt là đầu tư gián tiếp ra nước ngoài. Cho nên lựa chọn
thứ 2 có lẽ chưa phù hợp. Dù thế, trên sàn niêm yết chứng khoán Việt Nam từng
có một trường hợp hoán đổi thành công cổ phần cho pháp nhân nước ngoài, đó là
CTCP Đức Long Gia Lai (mã chứng khoán: DLG) và Mass Noble. Trong thương vụ này,
Bộ Kế hoạch đầu tư đã cấp Giấy chứng nhận đầu tư ra nước ngoài cho Đức Long Gia
Lai với số vốn 249 tỷ đồng.
Một cách thức
đơn giản hơn là cổ đông sáng lập của startup tiếp tục sở hữu cổ phần của mình
tại pháp nhân trong nước và vẫn là cổ đông của “đứa con tinh thần” giống như
Nguyễn Thị Kim Oanh của Wrap&Roll. Còn Đào Chi Anh, cô không còn sở hữu cổ
phần nào của The KAfe, rời bỏ vị trí CEO và không còn tham gia vào hoạt động
kinh doanh của the KAfe cũng như KAfe Group.
Nguồn CafeBiz
EmoticonEmoticon