Những khó khăn chồng chất của
kinh tế Nhật thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ Nhất không thể cản trở sự phát
triển của Takashimaya.
Bùng nổ sau thế chiến I
Đến cuối Chiến tranh Thế giới
thứ Nhất, Takashimaya đã phát triển thành tập đoàn sở hữu nhiều trung tâm mua sắm
lớn tại Nhật, tổng số nhân viên đạt 891 người. Takashimaya đổi tên thành
Takashimaya Gofuku Store Co. Ltd.
Bộ phận kinh doanh dịch vụ
nhà hàng ăn uống trước đây đã được phát triển thành một công ty riêng trực thuộc
tập đoàn. Công ty có đặc biệt nhiều nhà hàng tại Osaka, một trung tâm kinh tế
quan trọng của Nhật.
Cũng chính từ sau Chiến
tranh Thế giới thứ Nhất, tất cả các cửa hàng được trang bị thang máy và thang
cuốn. Tập đoàn cũng tiến hành liên kết để thuê thiết bị từ nhiều công ty bảo hiểm
lớn. Và với việc này, sự tham gia của các nhà đầu tư bên ngoài vào sự phát triển
của Takashimaya ngày một mạnh mẽ hơn.
Vào lúc 11 giờ 58 phút 32
giây giờ địa phương ngày 1/9/1923, một trận động đất mạnh 7,9 độ Richter đã xảy
ra ở vị trí 35,1 vĩ độ Bắc - 139,5 kinh độ Đông, dưới đáy biển, cách bờ vịnh
Sagami (tỉnh Kanagawa) khoảng 80 km về phía Tây Bắc.
Động đất xảy ra ở thời điểm
người Nhật nấu cơm trưa, nhiều nhà người Nhật làm bằng gỗ. Động đất gây ra hỏa
hoạn lớn ở nhiều nơi.
Hơn 200 nghìn người chết và
bị thương, 1,9 triệu người Nhật phải đi sơ tán và hàng triệu căn nhà, tòa nhà
cũng như cơ sở công cộng thuộc vùng Kanto miền Trung nước Nhật (khu vực bao
quanh Tokyo ngày nay) bị phá hủy.
Takashimaya cũng thiệt hại
nặng nề sau trận động đất lịch sử này. Trung tâm mua sắm của Takashimaya tại
Tokyo bị phá hủy hoàn toàn, nhiều trung tâm mua sắm khác vùng Kanto bị hư hại rất
nặng. Tuy nhiên lãnh đạo của Takashimaya đã ngay lập tức bắt tay xây dựng lại
trung tâm mua sắm mới, thậm chí còn hiện đại hơn nhiều so với những trung tâm
cũ.
Đồng thời, Takashimaya cũng mở
rộng phục vụ thêm đối tượng khách hàng trung lưu và bình dân bằng việc bắt đầu
bán các mặt hàng gia dụng với giá rẻ, chứ không chỉ chuyên phục vụ khách hàng
thượng lưu như trước.
Sáng kiến kinh doanh này của
Takashimaya đã cực kỳ thành công và mang đến cú huých quan trọng cho hoạt động
kinh doanh của hãng thời kỳ hậu thảm họa Kanto.
Takashimaya cũng phát triển
hơn nữa đội ngũ bán hàng từ xa, khách hàng mua hàng qua điện thoại hoặc thư được
có nhiều lựa chọn hơn. Khách được chuyển hàng đến nhà miễn phí. Takashimaya
cũng khởi động việc lập ra nhiều tuyến bus chuyên phục vụ đưa đón khách hàng từ
các ga tàu lớn đến trung tâm mua sắm và ngược lại.
Lúc này, ngành bán lẻ Nhật
bước vào giai đoạn cạnh tranh đầy khốc liệt. Nó đánh dấu việc nhiều công ty vận
tải đường sắt như Tokyu hay Hankyu cũng tham gia vào lĩnh vực bán lẻ, bằng việc
mở hàng chục trung tâm mua sắm tại rất nhiều các nhà ga lớn. Chính vì vậy,
khách đi tàu đến ga có thể dễ dàng mua sắm ăn uống ngay tại đây mà không cần
thiết phải ra ngoài.
Rõ ràng so với các trung
tâm mua sắm thông thường, trung tâm mua sắm tại nhà ga tàu này có lợi thế vượt
trội về địa điểm. Takashimaya cũng không đứng ngoài cuộc chiến.
Takashimaya mở trung tâm
mua sắm đầu tiên tại nhà ga Osaka vào năm 1930. Trong cùng năm, Takashimaya đổi
tên thành Takashimaya Co để bỏ hẳn cái tên Gohoku phía sau vốn xuất phát từ
ngành kinh doanh gốc của tập đoàn là dệt may.
Năm 1933, lần đầu tiên
Takashimaya thuê người nước ngoài vào làm giám đốc để giúp tiếp thu thêm kinh
nghiệm quản lý trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của ngành bán lẻ Nhật. Dịch
vụ đưa đón khách hàng đến mua sắm và vận chuyển hàng đến tận nhà cũng không cho
thấy lợi thế cạnh tranh nữa khi có quá nhiều trung tâm mua sắm áp dụng hình thức
này.
Thế nhưng trong chính bối cảnh
trên, Takashimaya vẫn có chiến lược tốt để thích ứng. Tập đoàn lập ra 3 chuỗi
trung tâm mua sắm nhắm đến 3 đối tượng khách hàng khác hẳn nhau trong xã hội.
Trong đó, chuỗi trung tâm mua sắm giá rẻ có tên 10 Sen Kinitsu Markets thành
công đến nỗi chỉ trong 1 năm hãng đã mở được đến 51 cửa hàng luôn đông chật
khách hàng.
Thế rồi cũng đến lúc công
chúng, giới doanh nhân và chính các nhà bán lẻ Nhật nhận ra rằng nếu cứ tiếp tục
chạy đua nhau như thế này, họ sẽ đang “chạy đua tới đáy” và có nghĩa là cùng
đưa nhau đến chỗ chết.
Cuối cùng, Hiệp hội kinh
doanh siêu thị Nhật được thành lập đã can thiệp, họ kêu gọi các nhà bán lẻ hạn
chế mở thêm trung tâm mua sắm mới và hạn chế bớt việc giao hàng đến nhà, đặc biệt
tại các thị trường tỉnh.
Tuy nhiên lời kêu gọi chỉ
phát huy tác dụng rất hạn chế. Năm 1937, Luật kinh doanh siêu thị được điều chỉnh
để có thêm các chế tài phạt và cấm các công ty bán lẻ mở thêm trung tâm
mua sắm mới.
Những nhà quản lý của
Takashimaya cũng thể hiện tâm lý nhanh nhạy không kém. Bởi luật mới điều chỉnh
nhắm đến đối tượng là các trung tâm mua sắm lớn, lập tức Takashimaya quy hoạch
các cửa hàng chuyên bán đồ giá rẻ vào một công ty có tên Kinitsu.
Và để ứng phó với việc cấm
mang hàng đến nhà chào bán, Takashimaya đẩy mạnh hoạt động bán hàng qua thư, sản
xuất thêm nhiều tờ rơi quảng cáo và tung tiền mua quảng cáo trên rất nhiều báo
lớn của Nhật.
Cuối thập niên 1930, Nhật
tham chiến vào Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Nguồn tài chính quốc gia cũng như
của dân chúng vơi dần đi, số lượng người có nhiều tiền mua sắm ngày một giảm
trong xã hội.
Takashimaya và nhiều tập
đoàn kinh doanh siêu thị khác áp dụng chiến lược bán hàng giá thấp để giữ uy
tín với khách hàng. Tình hình đất nước rối ren, nguồn cung của một số hàng hóa
cơ bản bị hạn chế đồng thời hoạt động chợ đen phát triển, chiến lược của
Takashimaya đã phát huy tác dụng cực tốt để đảm bảo giữ chân khách hàng thân
thiết.
Nhờ vậy, Takashimaya vẫn phát
triển được chuỗi hàng kinh doanh sản phẩm giá thấp Kinitsu, mở rộng diện tích
kinh doanh siêu thị lên 39.000 m2, toàn hệ thống có 106 cửa hàng và tổng số
nhân viên lên hơn 2.000 người vào năm 1941 khi cuộc Chiến tranh Thế giới đã bắt
đầu được 2 năm.
Đứng dậy sau Thế chiến II
“Chiến tranh không phải trò
đùa” và Takashimaya bắt đầu kinh doanh khó khăn hơn.
Thế chiến II đã khiến các cửa
hàng bị tàn phá, ném bom mà không thể có điều kiện xây dựng lại ngay được.
Khách hàng khó khăn và thắt chặt hầu bao làm hãng cũng không bán được hàng. Đến
cuối Chiến tranh Thế giới, hệ thống của Takashimaya chỉ còn lại 3 trung tâm
siêu thị và 18 cửa hàng trên khắp nước Nhật.
Trung tâm siêu thị của
Takashimaya tại hai trung tâm kinh tế lớn của Nhật là Osaka và Tokyo bị phá hủy
tồi tệ trong các trận không kích vào tháng 3/1945, khi mà chiến tranh chỉ còn
vài tháng nữa là kết thúc. Takashimaya vẫn phải cố gắng duy trì hoạt động trong
tình cảnh một phần trung tâm bị đánh bom.
Ngay khi Chiến tranh Thế giới
kết thúc vào tháng 8/1945, Takashimaya lập tức nhanh chóng xây dựng lại hàng loạt
các trung tâm mua sắm tại nhiều khu vực khác nhau của Nhật, trong đó có cả những
địa bàn gần như từng bị san phẳng bởi chiến tranh. Hàng chục trung tâm mua sắm
được xây dựng mới tại Shikoku, Hiroshima, Kyushu và Hokkaido.
Năm 1948, phe Đồng minh bãi
bỏ Luật kinh doanh siêu thị của Nhật, nhờ vậy các hãng bán lẻ lại bước vào cuộc
đua mở mới trung tâm siêu thị. Tuy nhiên lúc này Takashimaya đã thay đổi phần
nào chiến lược kinh doanh, hãng chú trọng chủ yếu vào thị trường bán lẻ tại
Osaka, Kyoto và Tokyo.
Năm 1956, Luật Kinh doanh
siêu thị mới do phe đồng minh đưa ra được áp dụng tại Nhật. Luật này hạn chế việc
mở cơ sở kinh doanh bán lẻ mới có diện tích trên 1.500 m2, kiểm soát chặt chẽ
giờ mở cửa và quy định về số ngày đóng cửa. Luật này nhìn chung đã “làm khó” sự
tăng trưởng của các công ty kinh doanh siêu thị.
Takashimaya lập tức tung ra
“chiêu bài” mới. Hãng ký kết được nhiều thỏa thuận với các công ty bán lẻ tại
nhiều địa bàn quan trọng và vẫn tiếp tục mở mới được 3 trung tâm siêu thị lớn tại
Yokohama, Sakai và Yonago. Các trung tâm kinh doanh mới được thành lập bởi công
ty con trực thuộc Takashimaya và hoạt động độc lập. Khi đã nắm vững thị trường
nội địa, Takashimaya lên một kế hoạch bài bản để vươn ra thị trường quốc tế từ
thập niên 1950.
Bài 3: Takashimaya và tham
vọng thâu tóm thị trường bán lẻ quốc tế
EmoticonEmoticon